Llais athletwyr yn hanfodol i ddyfodol chwaraeon

Mae llais didwyll athletwyr wrth galon dyletswydd o ofal mewn chwaraeon, dywedodd y Farwnes Tanni Grey-Thompson wrth gynhadledd gan y diwydiant yng Nghaerdydd.

Ac er bod rhai esiamplau da o gynnydd ers Adolygiad Dyletswydd o Ofal mewn Chwaraeon y cyn Baralympiad, tynnodd sylw at y ffaith bod angen gwneud mwy.

Yn siarad yng Nghynhadledd Moeseg ac Integriti Chwaraeon 2018, dywedodd:

"Rhaid i mi gyfaddef nad oedd brwdfrydedd cyffredinol i'w deimlo pan es i ati i roi'r gwaith at ei gilydd i ddechrau. A dweud y gwir, fe ddywedodd llawer o bobl wrtha' i nad oedd ei angen.              

"Ond newidiodd y farn wrth i sawl mater chwaraeon gael sylw cyhoeddus. Fe ddaeth llawer o'r bobl hynny yn ôl ata' i a dweud nad oedden nhw'n gwybod am y problemau hyn yn eu camp.       

"A ddylen ni fod wedi gweld hyn yn dod? Dylen.       

Athlete Panel

"Dydw i ddim yn meddwl bod arnon ni angen mwy o arian, dim ond defnyddio beth sydd gennym ni yn y ffordd orau.

"Nid dim ond am y medalau y mae'n rhaid i ni fod yn realistig. Mae chwaraeon elitaidd yn galed ond dydi hynny ddim yn esgus i drin pobl fel y mynnwch chi. 

 "Mae chwaraeon yn gallu arwain at gymaint o bethau da, nid dim ond medalau aur.         

"Mae llais didwyll athletwyr yn bwysig iawn.

"Mae'r drafodaeth ledled y DU (drwy UK Sport) yn beth da a rhaid i ni gofleidio'r drafodaeth honno.  

"Mae dull Cymru o weithredu yng Ngemau'r Gymanwlad yn dangos y gallwn ni lwyddo heb dargedau ar gyfer medalau. 

"Fedrwn ni ddim dal ati i ychwanegu un arall at y targed medalau a dal i ddisgwyl pethau mawr, rhaid i ni feddwl yn wahanol. Rhaid i ni herio chwaraeon mewn ffordd gwbl newydd.                 

"Dydw i ddim yn fodlon i fy merch 16 oed i a phobl ifanc eraill fod mewn system chwaraeon sy'n eu trin nhw'n wael."

Roedd y gynhadledd yn bartneriaeth rhwng Chwaraeon Cymru a Phrifysgol Abertawe, ac yn cael ei noddi gan Gyfreithwyr Loosemores.

Dywedodd Cyfarwyddwr Perfformiad Elitaidd Chwaraeon Cymru, Brian Davies:

"Fe ddangosodd y gynhadledd, er nad yw chwaraeon yn anymwybodol o'r materion sy'n cael eu trafod, bod digon i'w wneud o hyd. Mae chwaraeon yn parhau'n adnodd eithriadol bwerus i sicrhau daioni ond weithiau mae angen ailosod y cwmpawd moesol ac rydw i'n falch iawn bod y cynadleddwyr yn yr ystafell yn bositif iawn am y camau gweithredu y mae'n rhaid eu rhoi ar waith."  

Roedd y siaradwyr eraill yn cynnwys yr Athro Nicola Phillips o Brifysgol Caerdydd a Phrif Weithredwr Tîm Cymru ar yr Arfordir Aur yn 2018, yn cyflwyno prif araith am y cyfrifoldebau i athletwyr. Hefyd clywodd y gynhadledd gan Nicole Sapstead o UK Anti-Doping, John Donnelly o UK Sport a Dr David McArdle o Brifysgol Stirling, yn ogystal â'r cyn athletwyr David Cotterill (pêl droed) a Mica Moore (athletau a bobsled). Agorwyd y gynhadledd gan Weinidog Llywodraeth Cymru ar gyfer Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon, yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas.