Saith rhyfeddod – yr athletwyr o Gymru sy’n anelu am glod yn y byd para athletau

Bydd tri phencampwr byd sydd â chasgliad o 15 medal aur byd-eang rhyngddynt yn arwain carfan gref o saith athletwr o Gymru ym Mhencampwriaethau Para Athletau y Byd fis hwn yn Dubai.

Yn ymuno ag Aled Davies, Hollie Arnold ac Olivia Breen yn nhîm Prydain Fawr bydd Pencampwyr Ewropeaidd y WPA Sabrina Fortune a Harri Jenkins, a hefyd athletwyr Para Academi Chwaraeon Anabledd Cymru, Kyron Duke a Jordan Howe.

I'r taflwr siot F63, Davies, sydd wedi hawlio chwe theitl byd nodedig, a'r seren taflu gwaywffon F46, Arnold, y gystadleuaeth yn Dubai fydd eu pumed pencampwriaeth byd.

Yn y cyfamser, bydd Breen yn cystadlu yn y naid hir T38 a'r 100m yn ei thrydedd pencampwriaeth byd, ar ôl ennill medalau aur yn y gystadleuaeth yn 2015 a 2017.

Er mai dim ond 25 oed yw Arnold, sy'n dal record byd y waywffon, mae ei gyrfa gyda Phrydain Fawr yn dyddio'n ôl i Gemau Paralympaidd Beijing yn 2008 a hithau'n cystadlu'n ddim ond 14 oed.   

Mae Arnold yn gobeithio y bydd y profiad sydd ganddi ar lwyfan y byd o help mawr iddi hi ac i aelodau llai profiadol carfan Prydain Fawr.

Holly Arnold

Wrth gyfeirio at ei hymddangosiad diweddaraf ym mhencampwriaeth y byd, dywedodd Arnold: "Mae'n dal i deimlo fel mynd i'r un cyntaf a dweud y gwir.

"Rydw i'n lwcus iawn bod gen i brofiad yr holl bencampwriaethau byd eraill tu ôl i mi.               

"Rydw i wir yn edrych ymlaen ond yn nerfus hefyd. Mae bob amser yn bwysig iawn i mi wrth fynd allan i bencampwriaethau mawr. Mae llawer o bwysau, ac rydw i'n rhoi pwysau arna' i fy hun i ddod allan ar y brig a pherfformio ar fy ngorau.

"Rydw i wir yn edrych ymlaen at fynd allan yno, mwynhau'r broses gyfan a'i defnyddio fel carreg gamu ar gyfer Tokyo y flwyddyn nesaf.  

"I rai o'r newydd-ddyfodiaid i'r tîm, dydyn nhw heb gael profiad o bencampwriaeth byd o'r blaen, ac mae'n beth mawr bod yn rhan o'r tîm. Mae cynrychioli eich gwlad yn gallu bod yn deimlad aruthrol ond i mi, rydw i'n gwybod beth i'w wneud a beth i'w ddisgwyl." 

Mae cymysgedd o brofiad ac addewid ymhlith athletwyr Cymru sy'n rhan o garfan Prydain Fawr o 43 o aelodau.      

Enillodd y taflwr siot categori F20, Fortune o Glwb Athletau Glannau Dyfrdwy, ei theitl Ewropeaidd yn Berlin y llynedd, ac felly hefyd athletwr Para Academi ChAC, Jenkins.

Bydd yr athletwr o Gastell-nedd, a arferai chwarae pêl fasged cadair olwyn rhyngwladol dros Brydain Fawr, yn sefyll ar linell gychwyn y 100m T33 allan yn Dubai.

Athletwr arall o Bara Academi ChAC sy'n cystadlu yn y pellter sbrint i fod yn aelod o'r tîm yw Jordan Howe, a fydd yn camu i'r blociau yn y 100m T35.

Y Cymro arall yw'r taflwr siot F41 Duke, a dorrodd record y byd yn gynharach y tymor hwn yng Ngornest Gwahoddiad Bayer yn Leverkusen, Yr Almaen.

Mae'r enillydd dwy fedal arian byd mewn sefyllfa dda i herio am yr aur y tro yma gyda thafliad 14.19m ym mis Mehefin. Yn gynharach yn y tymor taflodd record answyddogol o 14.53 yn Leira, Portiwgal.

Bydd y pencampwriaethau eleni'n her fawr i'r athletwyr i gyd sy'n cystadlu, profiad neu beidio, gan eu bod yn cael eu cynnal mor hwyr yn ystod y flwyddyn. 

Mae wedi bod yn gylch perfformio hir i'r athletwyr, yn enwedig y rhai fu'n cystadlu yng Ngemau Cymanwlad yr Arfordir Aur fis Ebrill y llynedd hefyd.

Dywedodd Arnold: "Mae wedi bod yn rhyw 18 mis ers Gemau'r Gymanwlad ac mae'r tymor wedi bod mor hir. Er hynny, rydw i'n edrych ymlaen at fynd allan yna ac i'r swigen yna, dim byd yn tynnu fy sylw i. Rydych chi yno i wneud eich gwaith, felly rydych chi jysd yn ei wneud e."

Er ei bod wedi ennill aur Paralympaidd yn Rio a thair pencampwriaeth byd, roedd ennill dros Gymru yn y Gemau Cymanwlad yn Awstralia, gyda bonws ychwanegol o dorri record byd, yn uchafbwynt yng ngyrfa Arnold. 

"Wyddoch chi be?" meddai. "Mae gan y Gemau Cymanwlad le arbennig yn fy nghalon i am byth. Roedd yn lle mor anhygoel, wir, dyna un o'r llefydd gorau i mi fod. 

"Roedd mynd allan yno, torri record y byd ac ennill medal aur yn cystadlu dros Gymru am y tro cyntaf mewn cystadleuaeth fawr yn golygu llawer iawn i mi. Roeddwn i eisiau gwneud pawb yn falch."

Er ei bod wedi'i lleoli yn Loughborough yn awr, lle mae'n ymarfer, mae Arnold yn dweud bod ganddi ddyled fawr i'r gefnogaeth mae wedi'i chael yng Nghymru.

"Rydw i'n colli bod yng Nghymru gymaint, ydw wir," meddai. "Mae'r gefnogaeth rydw i wedi'i chael yno wedi bod yn anhygoel. Holl aberth y criw cryfder a siapio yn y gampfa, y gefnogaeth seicolegol, y maeth a phopeth felly, 'fyddwn i ddim wedi gallu ennill yn Rio 2016 heb gefnogaeth y criw yna."

Dydi pethau heb fod yn hawdd bob amser i Arnold, oedd yn teimlo bod ei gyrfa chwaraeon ar ben ar ôl methu ennill medal yng Ngemau Paralympaidd Llundain yn 2012.

"Roedd Llundain yn gymaint o siom i mi oherwydd roeddwn i wir eisiau medal ond roedd allan o fy nghyrraedd i bryd hynny. Roeddwn i'n 18 oed, yn ifanc. Roedd gen i lawer i'w ddysgu yn y gamp.

"Roedd yn anodd i mi ddeall y peth ar y pryd, a doeddwn i ddim yn disgwyl bod â'r holl deitlau sydd gen i nawr. Roeddwn i eu heisiau nhw yn sicr, 2012 oedd y peth gwaethaf a'r gorau i mi.    

"Roeddwn i'n teimlo 'mod i wedi gorffen yn y gamp, wedi siomi pawb oedd wedi aberthu cymaint i mi.  

"Ond y peth arall yn fy mhen i oedd 'rwyt ti eisiau hyn yn fwy na dim byd a flwyddyn nesaf mae pencampwriaeth y byd' a dyna ble'r oeddwn i eisiau torri'r cylch a dod yn bencampwr byd ac ennill medal aur; a dyna'n union beth ddigwyddodd. 

"Mewn bywyd dydych chi ddim yn disgwyl i unrhyw beth ddigwydd ond rydw i mor hapus bod popeth rydw i wedi'i gyflawni wedi digwydd fel mae wedi gwneud."

Mae Arnold, a gafodd ei geni heb flaen ei braich dde, yn cydnabod y rhan enfawr mae chwaraeon wedi'i chwarae yn ei bywyd a'r cyfleoedd mae'n eu cynnig.

"Rydw i wastad wedi bod yn annibynnol iawn gan ddal ati gyda phethau er gwaethaf fy anabledd, 'dyw e ddim wedi fy stopio i," meddai.  

"Ond mae chwaraeon wedi fy helpu i i dyfu ac aeddfedu fel person yn ogystal ag athletwr oherwydd rydych chi'n cael eich rhoi mewn sefyllfaoedd na fyddech chi'n eu hwynebu yn 14 oed, fel mynd i Beijing.

"Mae wedi gwneud byd o les i mi i fynd allan a chyfarfod gwahanol bobl a gwneud cymaint o atgofion a ffrindiau gwych.   

"A gweld sut maen nhw'n goresgyn eu hanabledd a sut cawson nhw eu hanabledd hefyd. Fe gefais i fy ngeni gyda fy un i, felly mae fy un i'n eithaf diflas i gymharu â phobl eraill.

"Ond mae chwaraeon wedi fy ngwneud i y person ydw i heddiw."

A nawr mae'n gobeithio am fwy fyth o lwyddiant yn Dubai ochr yn ochr â'r athletwyr eraill o Gymru.

"Mae'n mynd i fod yn anodd," meddai Arnold. "Rydw i eisiau mynd allan yna a thorri record y byd a chipio medal aur a chael pedwerydd teitl byd."

Mae Pencampwriaethau Para Athletau y Byd yn cael eu cynnal rhwng Tachwedd 7 a 15.