Stori Jake Heyward

Nid yw araf deg mae mynd ymhell yn ymadrodd mae rhywun yn ei gysylltu fel rheol ag athletau - camp lle mae cyflymder yn allweddol.  

Fodd bynnag, pan rydych chi'n meithrin talent ifanc addawol, mae bod yn amyneddgar yn fformiwla lwyddiannus.

Mae seren rhedeg pellter canol Cymru, Jake Heyward, wedi cael ei glustnodi ar gyfer llwyddiant o oedran ifanc.

Jake Heyward 1

Ond mae gormod o athletwyr wedi gor-wneud pethau'n rhy gynnar yn eu gyrfaoedd ac wedyn mae eu potensial yn diflannu'n rhy fuan.                 

Mae Heyward yn teimlo mai cynnydd graddol drwy'r grwpiau oedran, ac aros yn agos at adref gyda thîm cefnogi dibynadwy, oedd y ffordd orau ymlaen i'w yrfa. 

Yn siarad o wersyll hyfforddi altitiwd uchel gan Athletau Cymru yn Albuquerque, lle dathlodd ei ben blwydd yn 20 oed, dywedodd Heyward: "Rydw i wastad wedi bod yn gredwr mawr y dylech chi rasio yn y rasys ieuenctid os ydych chi dal yn yr oedran ieuenctid.

"Rydw i'n gwybod bod llawer o'r bechgyn yn camu i fyny i'r rasys hŷn a'r llynedd, pan oeddwn i ar y brig o dan 20, roeddwn i mewn lle parod i wneud hynny, ond mae gormod o bobl yn ceisio brysio'n rhy fuan ac yn anghofio eu bod nhw dal yn ieuenctid. 

"Efallai eu bod nhw'n 16 oed ac yn rhedeg amseroedd ffenomenal ond maen nhw'n dal yn ifanc iawn ac mae'n ffordd hir iawn o'ch blaen chi. Rhaid i chi adeiladu pethau'n raddol ac yn synhwyrol rhag cael eich effeithio yn y tymor hir."

Mae'n ddull sydd wedi gweithio'n dda hyd yma gyda Heyward wedi ennill teitlau 1500m ieuenctid ac iau Ewropeaidd, a gorffen yn y pedwerydd safle ym Mhencampwriaethau Iau'r Byd y llynedd.

Mae ei lwyddiant wedi denu sylw rhyngwladol, gan arwain at gynigion i astudio dros fôr yr Iwerydd a rhedeg ar gylched golegol hynod gystadleuol America.                       

Ond yn hytrach mae'r athletwr o Glwb Athletau Caerdydd wedi dewis aros yn ei ddinas enedigol i astudio a hyfforddi gyda'r tîm cefnogi mae'n ymddiried ynddo.

Gyda'r brifysgol ar y gorwel, roedd yr amser yn iawn iddo symud oddi wrth ei hyfforddwr iau Paul Darney ac ymuno â grŵp hyfforddi hynod lwyddiannus y cyn athletwr rhyngwladol dros Gymru a Phrydain Fawr, James Thie, yng Nghaerdydd.

Ar yr un pryd, byddai Heyward yn parhau o dan lygad barcud hyfforddwr cenedlaethol Athletau Cymru, Chris Jones, a'r prif ffisiotherapydd, Adam Rattenberry, a oedd wedi helpu i reoli ei ddychweliad wedi anaf am gyfnod hir.     

Meddai Heyward, sydd wedi rhedeg yn gyflymach na chewri byd rhedeg pellter canol Prydain Fawr - Seb Coe, Steve Ovett a Steve Cram - yn ei oedran ef, am ei benderfyniad i aros yng Nghymru: "Mae America yn dda ond 'dyw e ddim yn gweithio i bawb, yn enwedig y system golegol.             

"O ran y math o redwr ydw i, roeddwn i'n gwybod bod gen i angen cefnogaeth ffisiotherapi ac roeddwn i'n gwybod bod rhaid i mi gynyddu fy milltiroedd yn ddiogel er mwyn gwneud cynnydd yn fy amser fy hun yn hytrach na neidio i raglen sy'n gweithio i rai athletwyr mae'n debyg ond a fyddai wedi fy nhorri i efallai.

"Ceisio bod yn glyfar gyda'r cynnydd oeddwn i'n mynd i'w wneud oeddwn i. Roeddwn i'n rhedeg amseroedd cyflym ond roedd fy oedran hyfforddi i'n isel iawn yn y cyswllt hwnnw.

"Pan symudais i at James roedd yr amser yn iawn. Gyda mynd i'r brifysgol roedd yn gynnydd naturiol. Roeddwn i'n gwybod 'mod i wedi cyrraedd oedran lle gallwn i hyfforddi ychydig bach mwy wrth symud ymlaen oddi wrth Paul wnaeth waith gwych fel fy hyfforddwr iau i.

"Roedd y grŵp oedd gan James yn llwyddiannus iawn ac roedd llawer o fechgyn oedd newydd redeg ychydig o dan y marc 3:40 ynddo, ac roeddwn i'n gwybod mai dyna oeddwn i ei angen bryd hynny.

"Mae James wedi cael effaith aruthrol ar y grŵp yng Nghaerdydd, mae'n unigolyn hynod bositif. Mae'n amgylchedd da iawn i fod ynddo. 

"Ac wrth gwrs wedyn roedd help gan Adam y ffysio a Chris Jones pennaeth Athletau Cymru. Mae e'n gweithio gyda James a mi. Mae'r rhaglen wedi datblygu yn ystod y blynyddoedd diwethaf ac rydw i wedi gweld hynny yn y cynnydd rydw i wedi'i wneud.

"Mae Chris Jones wedi bod yn ddylanwad enfawr ar fy ngyrfa i. Rydw i'n meddwl ei fod yn rheolwr da iawn, iawn. Mae'n ddoeth ac yn deall y ffisioleg sy'n ofynnol i gyflawni ar y lefel uchaf. 

"Mae Adam wedi cael effaith aruthrol. Y flwyddyn wnes i'r Pencampwriaethau Ieuenctid Ewropeaidd, 'chefais i ddim gaeaf mewn gwirionedd am fy mod i wedi brifo.    

"Wedyn fe gefais i fy nghyflwyno i Adam ac fe wnaeth e helpu i ddatblygu rhaglen gyda fy hyfforddwr ar gyfer fy nghael i ddychwelyd a gwneud yn siŵr bod fy nghorff wastad mewn lle da.            

"Fe lwyddais i i wneud yn dda ym Mhencampwriaethau Ieuenctid Ewrop a'r un fath ar y lefel Ewropeaidd Iau, ac oni bai am Adam, byddai wedi gallu bod yn stori wahanol iawn."

Mae Heyward yn dweud bod y gefnogaeth mae'n ei chael gan Athletau Cymru drwy gyllid, cyfleusterau a gwersylloedd hyfforddi'n amhrisiadwy o ran ei helpu i bontio o'r adran iau i'r rhengoedd hŷn. 

Gyda'r gefnogaeth hon, yr haf diwethaf fe'i gwelwyd yn gostwng ei orau personol yn y 1500m i 3:36.90 yng Ngemau Dathlu Cynghrair Ddiemwnt IAAF yn Llundain, lle daeth yn hynod agos at dorri record iau Prydain oedd yn sefyll ers 40 mlynedd.    

Meddai Heyward: "Pan rydych chi'n edrych ar y bobl rydw i'n mynd i fod yn cystadlu yn eu herbyn yn y pencampwriaethau hŷn eleni, mae'r holl gystadleuwyr hynny'n hyfforddi gymaint â phosib ac yn mynd i wersylloedd altitiwd ac ati.

"Os nad ydych chi'n gwneud hynny hefyd ac os nad ydych chi'n rhoi 100 y cant, dydych chi ddim yn mynd i allu cystadlu ar yr un lefel."

Cyn iddo gystadlu am y tro cyntaf ym Mhencampwriaethau Hŷn Prydain yn Birmingham, mae Heyward yn targedu Pencampwriaethau Dan 23 Ewrop fis Gorffennaf yn Sweden. Wedyn bydd yn troi ei sylw at gymhwyso ar gyfer Pencampwriaethau Athletau'r Byd o bosib yn Doha ddiwedd yr haf.  

Jake - Tilburg

Llun: Graham Glendenning [Glenn Sports]

 

Er hynny, mae pryder ar y gorwel ar ffurf anaf Achilles a gafodd ar ôl tymor traws gwlad llwyddiannus.   

Unwaith eto, bod yn ofalus fydd y cam nesaf, gydag un llygad ar uchelgais yr haf yma ac, yn y pen draw, Gemau Olympaidd y flwyddyn nesaf.    

Meddai Heyward: "Mae fy nod i yr un fath gyda'r Pencampwriaethau Dan 23 Ewropeaidd a Doha, ond mae'n rhaid i mi gymryd pob diwrnod fel mae'n dod.

"Rydw i wedi bod yn gweithio'n galed iawn ar y beic ac yn y pwll allan yma felly pan fyddaf yn dod yn ôl, 'fydda i ddim wedi colli unrhyw ffitrwydd. A dweud y gwir byddaf yn fwy ffit.

"Rydw i'n gobeithio gallu goresgyn y broblem fechan yma a mynd yn ôl ar y trac. Dydw i ddim yn mynd i frysio na gorfodi unrhyw beth, na pheryglu nodau mwy yn y dyfodol.

"Rydw i bob amser yn meddwl 'mae ras arall bob amser'. 'Ddylech chi ddim neidio'r broses wella a gwneud popeth yn iawn er lles ras.                

"Yr un mawr yw Tokyo 2020, felly mae pob penderfyniad rydw i'n ei wneud yn mynd i fod yn arwain at hynny."