Y FFRAMWAITH LLYWODRAETHU AC ARWEINYDDIAETH AR GYFER CYMRU WEDI’I ADOLYGU AC AR EI NEWYDD WEDD, GYDA PHARTNER ATEGOL WEDI’I BENODI

Mae'r Fframwaith Llywodraethu ac Arweinyddiaeth (GLFW) ar gyfer Cymru, y sylfaen ar gyfer llywodraethu da yn y sector chwaraeon yng Nghymru a lansiwyd yn 2015, yn symud i gam newydd yn ei ddatblygiad i'w baratoi ar gyfer y dyfodol.             

Ers lansio'r GLFW yn 2015, mae'r gyfres o saith egwyddor wedi helpu arweinwyr chwaraeon yng Nghymru i edrych yn bositif ar eu gweithgareddau oddi ar y cae i ategu'r cyfranogiad a'r perfformiad arno. Yn dilyn adolygiad, mae'r Fframwaith yn cael ei ddiwygio er mwyn sicrhau ei fod yn parhau'n berthnasol ac yn addas ar gyfer heriau'r dyfodol.  

Ers ei gyflwyno, mae'r Fframwaith wedi sicrhau gwelliannau real a pharhaus i lywodraethu chwaraeon yng Nghymru - gan helpu i sbarduno ymddygiad a diwylliant effeithiol mewn sefydliadau yng Nghymru. Yn syml, mae wedi cael llwyddiant enfawr ers dod i rym yn 2015 ac mae wedi bod yn adnodd gwerthfawr i greu newidiadau sy'n arwain at sefydliadau sy'n cael eu rheoli a'u harwain yn dda yn y sector chwaraeon yng Nghymru. 

Meddai Owen Burgess, uwch swyddog gyda Chwaraeon Cymru sydd wedi chwarae rhan flaenllaw gyda'r GLFW: "Roedd rhyw deimlad tua phum neu chwe blynedd yn ôl nad oedd y llywodraethu mewn chwaraeon yng Nghymru cyn gryfed ag y gallai fod. Ers cyflwyno'r Fframwaith, mae mwy na 70% o gyrff rheoli Cymru wedi newid eu Herthyglau Cwmni. Mae hyn yn dangos bod sefydliadau wedi defnyddio'r GLFW i greu datblygiadau parhaol er mwyn meddwl mewn ffordd newydd ac i sicrhau arweinyddiaeth fwy amrywiol yn eu sefydliadau.

"Mae'r GLFW yn unigryw o ran ei fod wedi'i greu 'gan y sector, ar gyfer y sector' drwy ymgynghori cadarn. Creodd y prosesau'r GLFW fel adnodd i sbarduno newid diwylliannol mawr mewn llywodraethu ac arweinyddiaeth yn y byd chwaraeon yng Nghymru. Mae sefydliadau wedi cael eu cefnogi i weithredu'r GLFW gan y Sport & Recreation Alliance (SRA), sydd wedi darparu cefnogaeth gynhwysfawr ers i'r fframwaith ddod i rym yn 2015."

Mae llawer o newidiadau wedi bod mewn llywodraethu chwaraeon a pholisi chwaraeon ers sefydlu'r GLFW yn 2015 ac, er mwyn sicrhau ei fod yn parhau'n addas i bwrpas, mae'r fframwaith wedi cael ei adolygu'n ddiweddar er mwyn deall beth sydd wedi gweithio'n dda, y meysydd i'w datblygu ac argymhellion ar gyfer gweithredu yn y dyfodol.

Tynnodd yr adolygiad sylw at y ffaith bod cefnogaeth unfrydol i fframwaith i sbarduno llywodraethu da, ond y dylid adnewyddu'r GLFW er mwyn sicrhau ei fod yn addas ar gyfer y dyfodol ac yn cynnwys meysydd sydd wedi codi ar yr agenda ers 2015, fel moeseg, didwylledd a dyletswydd o ofal; rheoli risg a chyllid; datblygu busnesau cadarn; pwysigrwydd ymddygiad a'r angen am ddatblygu a rhannu astudiaethau achos ac esiamplau o arfer da. Bydd y GLFW yn cael ei ddiwygio yn ystod yr wythnosau nesaf i ystyried yr adborth sydd wedi'i gasglu drwy gyfrwng yr adolygiad. 

"Mae'r gefnogaeth sy'n cyd-fynd â'r GLFW yn hanfodol ac mae Chwaraeon Cymru wedi ymrwymo i sicrhau pecyn cefnogi cadarn fel bod gan sefydliadau'r gefnogaeth angenrheidiol er mwyn sbarduno llywodraethu da", meddai Burgess. "Mae rhaglen gefnogi'r GLFW wedi cael ei darparu gan y Sport & Recreation Alliance yn ystod y pedair blynedd diwethaf ac mae wedi gwneud gwaith gwych yn cefnogi sefydliadau i wella eu llywodraethu."

Ar ôl proses gaffael gystadleuol, mae Chwaraeon Cymru wedi penodi Cymdeithas Chwaraeon Cymru (WSA) i ddarparu cefnogaeth y GLFW yn ystod 2019/20.

"Cyflwynodd y WSA gais arloesol ac mae gan y Gymdeithas berthnasoedd a fydd yn fuddiol wrth ddarparu'r gefnogaeth, gan adeiladu ar yr effaith sylweddol mae'r GLFW wedi'i chael," dywedodd Burgess.

Ar ôl y penodiad, dywedodd Prif Weithredwr y WSA, Victoria Ward: "Rydyn ni'n falch iawn o fod yn llwyddiannus yn ein cais i gyflwyno'r gefnogaeth Llywodraethu ac Arweinyddiaeth ar gyfer chwaraeon yng Nghymru. Mae llywodraethu da'n sylfaen allweddol i unrhyw sefydliad llwyddiannus, felly mae'r gwaith yma'n sail i'n blaenoriaethau strategol ni i helpu i ddatblygu sector cadarn sy'n addas ar gyfer y dyfodol. Mae'r SRA wedi creu llwyfan rhagorol ac rydyn ni'n edrych ymlaen at adeiladu arno yn ystod y cam estynedig newydd yma." 

Ychwanegodd James Allen, cyfarwyddwr polisi, cyfathrebu a materion allanol yr SRA: "Mae wedi bod yn bleser gweithio gyda Chwaraeon Cymru yn ystod y pedair blynedd diwethaf. Rydyn ni wir yn falch o fod wedi cyfrannu at welliannau sylweddol i lywodraethu yn y byd chwaraeon yng Nghymru, gan rannu rhywfaint o'n profiad yn y DU ac yn rhyngwladol at y rhaglen. Mae'r ffocws ar ddiwylliant ac ymddygiad yn hynod bositif, a dylid dathlu'r pwyslais sy'n cael ei roi ar y rhain drwy gydol rhaglen y GLFW. Rydw i wir yn edrych ymlaen at barhau â'r berthynas strategol gyda Chwaraeon Cymru wrth symud ymlaen a dymunwn y gorau i'n cydweithwyr ni yn y WSA ac ar draws y byd chwaraeon yng Nghymru wrth ddatblygu cam nesaf y GLFW."

Bydd y WSA yn dechrau yn ei rôl ar Fai 1af a bydd yn gweithio'n agos gyda Chwaraeon Cymru er mwyn sicrhau'r effaith orau posib o ran sbarduno newidiadau llywodraethu ac arweinyddiaeth effeithiol i ddatblygu sector chwaraeon cadarn a chryfach yng Nghymru.

-DIWEDD-